Definitie en Overzicht

Een fisama uitbetaling is een soort betaling die wordt gedaan door het Centraal Administratiekantoor (CAK) aan de werknemer, wanneer deze bij een nieuwe werkgever in dienst treedt. De term “fisama” slaat op de financiële administratie van de overheid en komt uit het Engels. Het fisama uitbetaling is een procedure die voortkomt uit artikel 25a Wet Werk en Inkomen (Wet WIA), waarin wordt vastgelegd dat de werknemer recht heeft op een uitbetaling bij overstap naar een nieuwe werkgever.

Het doel van deze regeling is om te voorkomen dat werknemers verlies lijden door langdurige betalingen en het aangerekende fiscale loon voor afgesloten dienstjaren. Het CAK berekent de uitbetaling op basis van de hoogte van het aanrekend loon, gebaseerd op het aantal jaren dat is gewerkt bij de voormalige werkgever.

Hoe werkt een fisama uitbetaling?

Het proces begint met een aanvraag door de nieuwe werkgever om over te stappen naar de CAK. Vervolgens wordt de geïndexeerde loonsom van de werknemer berekend en vergeleken met het fiscale loon voor afgesloten dienstjaren bij de oude werkgever.

De uitbetaling wordt vervolgens berekend op basis van 70% van het verschil tussen de geïndexeerde loonsom en het fiscale loon. De werknemer ontvangt dan een forfaitaire uitkering, gebaseerd op een percentage van zijn brutosalaris.

Het CAK is verantwoordelijk voor de berekening en afhandeling van alle fisama-uitbetalingen. Om deze procedure te versnellen en efficiënter te maken, werken ze samen met werkgevers en brancheorganisaties om data uitwisselen en procedures aan te passen.

Types of Fisama Uitbetaling

Er zijn verschillende soorten fisama-uitbetalingen. De voornaamste is de zogenaamde ‘fisama-fase 1’ uitbetaling, welke wordt berekend over het eerste dienstjaar bij een nieuwe werkgever.

Naast deze basisvorm zijn er ook nog speciale regelingen voor werknemers die overstappen naar een lager salaris of in een lagere functie. Deze ‘fisama-fase 2’ uitbetaling is bedoeld om te voorkomen dat de werknemer verlies lijdt door een lagere loonsom bij zijn nieuwe werkgever.

Bijvoorbeeld, als iemand overstapt naar een baan met een salaris van €50.000 en eerder al heeft gewerkt in het dienstverband voor 5 jaar en daarbij een fors hoger fiscaal loon had, dan wordt de uitbetaling berekend op basis van 70% van het verschil tussen zijn huidige bruto salaris (€50.000) en zijn vorige fiscale loon.

Rechtspelijke en Regionale Context

Het systeem met betrekking tot de fisama-uitbetaling is onderdeel van een ruimere regeling om werkloze werknemers te helpen tijdens hun zoektocht naar een nieuwe baan. Werknemers die zich in deze positie bevinden, hebben recht op een uitkering gebaseerd op het WIA-reglement.

Voor de precieze berekening van fisama-uitbetaling per geval kan men contact met de CAK of de relevante overheidsdiensten opnemen. Dit is ook nodig voor speciale situaties, zoals wanneer een werknemer bijvoorbeeld overstapt naar hetzelfde bedrijf maar in een hogere functie en salaris.

Vrije spelen, Demo’s, of Nul-Monetaire Opties

Het gaat er echter niet om dat iedereen die zich aanmeldt voor fisama-uitbetaling, vóór de procedure vrolijk gezet wordt met een demonstratieve gratis-simulatie van hoe hun uitkering zou moeten zijn. De bedoeling ligt in het bieden van concrete rechtspositie en financiële compensatierechten aan werkzoekende werknemers.

Geld versus Vrije Spel: Verschillen

Wanneer een persoon overstapt naar een nieuwe baan, met salaris dat hoger is dan zijn vorige loon bij dienstverband of niet lager (en soms zelfs netto-netto meer dan 4.500 euro per jaar), hoeft er niets betaald te worden aan het CAK voor de fisama-uitbetaling.

Tegenover dit gegeven staat dat wanneer een werknemer overstapt naar een baan met lager loon en daarbij ook al bij zijn voormalige werkgever langdurig dienstgedaan heeft, er in principe wel reeds een uitkering moet worden betaald. Daarom is het voor elke nieuwe baankandidaat noodzakelijk om eerst te informeren of hij nog recht heeft op de fisama-uitbetaling.

Voordelen en Beperkingen

Een van de voornaamste voordelen van een fisama-uitbetaling is dat werknemers met deze uitkering worden ondersteund bij hun zoektocht naar een nieuwe baan. Zij behouden immers onmiddellijk recht op uitkering, wat in sommige gevallen belangrijk kan zijn voor de maandelijkse kosten.

Een van de beperkingen is dat er wordt verwacht dat werknemers die overstappen, zelfs als ze een hogere baan nemen dan hun eerdere salaris was of meer geld verdienen bij het nieuwe werkgever bedraagt, ook voor fiscaal loon en daarbij berekende CAK uitbetalingsbedragen verplicht moeten worden aangerekend.

Door de huidige regeling is echter niet duidelijk wat wordt gedaan met werknemers die van lage naar een hogere baan overstappen, of er sprake is van financiële compensatieregels voor hun fiscaal loon (of dat dit bijvoorbeeld door de CAK beïnvloed kan worden).

Misverstanden en Mythen

De meeste werkzoekenden die kennis willen nemen over de procedure van een fisama-uitbetaling zijn zich al aan het voltooien als ze via online zoekresultaten contact opnemen met hun lokale of nationale CAK, om te vragen wat voor uitkering zij recht hebben.

Dit geldt vooral wanneer deze informatie verward wordt in de media. Bijvoorbeeld: door te lezen dat een werknemer die overstapt naar een nieuwe werkgever direct €5.000 extra zal krijgen en dan vervolgens een volgend maand bij het bedrijf aanmaken, wat ook geldt voor andere fiscale uitbetalingen.

Gebruiksvriendelijke Toepasbaarheid

Hoewel er diverse bronnen zijn om te helpen bepalen hoe de procedure van fisama-uitbetaling precies werkt en welke criteria worden gebruikt bij het berekenen van uitkering, is menig werkgever, die met CAK samenwerkt bij de overstapt naar nieuwe bedrijven in een onbevooroordeelde manier, niettemin te weinig bekend om precieze gegevens door te sturen.

De meest geschikte websites voor het zoeken van verderopgaande info zijn die van CAK en de overheid. Bij hen kan men ook terecht met vragen of er nog iets speciaals is, dat direct opmerkelijk is bij een overstap.

Gebrek aan transparantie

Een andere voorbeeld waarom werkzoekende werknemers vaak onzeker zijn over hun recht om fisama-uitbetaling te ontvangen of hoe deze uitkering in de toekomst precies berekend zal worden, is het feit dat er weinig duidelijkheid is wat voorgedragen en bekrachtigd is door wetgevers.

Het CAK meldt een zogenaamde fisama-uitbetaling die kan worden gedaan met de regel dat deze berekend zal gaan zijn op het brutosalaris van de werknemer, echter er wordt niets verteld over de precieze formule en welke salarisvoorwaarden men nodig hebben voor een fiscaal loon.

Door de verschillende uitkomsten die bij overstap kunnen voorkomen (en hoe ze opgevolgd en verrekend worden met fiscale gegevens van CAK) is er soms ook sprake van dat men het lastig vindt om te bepalen wie voor een fisama-uitbetaling in aanmerking komt, omdat bijvoorbeeld door de formule de uitkering rechtstreeks gebaseerd lijkt op brutosalaris en niet vooral gebaseerd is op hoeveel geld er overblijft na belasting.